Wednesday, November 24, 2010

Kumpletong Listahan ng Mga uri ng teoryang Pampanitikan


Ang teoryang pampanitikan ay ang sistematikong pagaaral ng panitikan at ang mga paraan sa pagaaral ng panitikanin. Mayroong iba't ibang teorya para sa pag-aaral na ito.




Teoryang Klasismo/Klasisismo

v Ang layunin ng panitikan ay maglahad ng mga pangyayaring payak, ukol sa pagkakaiba ng estado sa buhay ng dalawang nag-iibigan, karaniwan ang daloy ng mga pangyayari, matipid at piling-pili sa paggamit ng mga salita at laging nagtatapos nang may kaayusan.



Teoryang Humanismo

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na ang tao ang sentro ng mundo; ay binibigyang-tuon ang kalakasan at mabubuting katangian ng tao gaya ng talino, talento atbp.




Teoryang Imahismo

v Ang layunin ng panitikan ay gumamit ng mga imahen na higit na maghahayag sa mga damdamin, kaisipan, ideya, saloobin at iba pang nais na ibahagi ng may-adka na higit na madaling maunawaan kaysa gumamit lamang ng karaniwang salita. Sa halip na paglalarawan at tuwirang maglalahad ng mga imahen na layong ilantad ang totoong kaisipan ng pahayag sa loob ng panitikan.




Teoryang Realismo

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga karanasan at nasaksisan ng may-akda sa kanyang lipunan. Samakatuwid, ang panitikan ay hango sa totoong buhay ngunit hindi tuwirang totoo sapagkat isinaalang-alang ng may-akda ang kasiningan at pagkaefektibo ng kanyang sinulat.




Teoryang Feminismo

v Ang layunin ng panitikan ay magpakilala ng mga kalakasan at kakayahang pambabae at iangat ang pagtingin ng lipunan sa mga kababaihan. Madaling matukoy kung ang isang panitikan ay feminismo sapagkat babae o sagisag babae ang pangunahing tauhan ay ipimayagpag ang mabubuti at magagandang katangian ng tauhan.




Teoryang Arkitaypal

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang mga mahahalagang bahagi ng akda sa pamamagitan ng mga simbolo. Ngunit hindi basta-basta masusuri ang mga simbolismo sa akda. Pinakamainam na alamin muna ang kabuuang konsepto at tema ng panitikan sapagkat ang mga simbolismong napapaloob sa akda ay magkaugnay sa isa’t isa. Ang lahat ng simbolismo ay naaayon sa tema at konseptong ipinapakilala ng may-akda sa mga mambabasa.




Teoryang Formalismo/Formalistiko

v Ang layunin ng panitikan ay iparating sa mambabasa ang nais niyang ipaabot gamit ang kanyang tuwirang panitikan. Samakatuwid, kung ano ang sinasabi ng may-akda sa kanyang panitikan ang siyang nais niyang ipaabot sa mambabasa – walang labis at walang kulang. Walang simbolismo at hindi humihingi ng higit na malalimang pagsusuri’t pang-unawa.




Teoryang Saykolohikal/Sikolohikal

v Ang layunin ng panitikan ay ipaliwanag sa pamamagitan ng pagpapakita ng mga salig (factor) sa pagbuo ng naturang behavior (pag-uugali, paniniwala, pananaw, pagkatao) sa isang tauhan sa kanyang akda. Ipinakikita sa akda na ang tao ay nagbabago o nagkakaroon ng panibagong behavior dahil may nag-udyok na mabago o mabuo ito.




Teoryang Eksistensyalismo

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita na may kalayaan ang tao na pumili o magdesisyon para sa kanyang sarili na siyang pinakasentro ng kanyang pananatili sa mundo (human existence).




Teoryang Romantisismo

v Ang layunin ng teoryang ito ay ipamalas ang iba’t ibang paraan ng tao o sumasagisag sa tao sa pag-aalay ng kanyang pag-ibig sa kapwa, bansa at mundong kinalakhan. Ipinakikita rin sa akda na gagawin at gagawin ng isang nilalang ang lahat upang maipaalam lamang ang kanyang pag-ibig sa tao o bayang napupusuan.




Teoryang Markismo/Marxismo

v Ang layunin ng teoryang ito ay ipakita na ang tao o sumasagisag sa tao ay may sariling kakayahan na umangat buhat sa pagdurusang dulot ng pang-ekononiyang kahirapan at suliraning panlipunan at pampulitika. Ang mga paraan ng pag-ahon mula sa kalugmukan sa adka ay nagsisilbing modelo para sa mga mambabasa.




Teoryang Sosyolohikal

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang kalagayan at suliraning panlipunan ng lipunang kinabibilangan ng may-akda. Naipakikita rito ang pamaraan ng mga tauhan sa pagsugpo sa suliranin o kalagayan ng lipunan na nagsisilbing gabay sa mga mambabasa sa magpuksa sa mga katulad na suliranin.




Teoryang Moralistiko

v Ang layunin ng panitikan ay ilahad ang iba’t ibang pamantayang sumusukat sa moralidad ng isang tao – ang pamantayan ng tama at mali. Inilalahad din nito ang mga pilosopiya o proposisyong nagsasaad sa pagkatama o kamalian ng isang kilos o ugali ayon sa pamantayang itinakda ng lipunan. Sa madaling sabi, ang moralidad ay napagkakasunduan ayon na rin sa kaantasan nito.




Teoryang Bayograpikal

v Ang layunin ng panitikan ay ipamalas ang karanasan o kasagsagan sa buhay ng may-akda. Ipinahihiwatig sa mga akdang bayograpikal ang mga bahagi sa buhay ng may-akda na siya niyang pinakamasaya, pinakamahirap, pinakamalungkot at lahat ng mga “pinaka” na inaasahang magsilbing katuwang ng mambabasa sa kanyang karanasan sa mundo.




Teoryang Queer

v Ang layunin ng panitikan ay iangat at pagpantayin sa paningin ng lipunan sa mga homosexual. Kung ang mga babae ay may feminismo ang mga homosexual naman ay queer.




Teoryang Historikal

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang karanasan ng isang lipi ng tao na siyang masasalamin sa kasaysayan au bahagi ng kanyang pagkahubog. Nais din nitong ipakita na ang kasaysayan ay bahagi ng buhay ng tao at ng mundo.




Teoryang Kultural

v Ang layunin ng panitikan ay ipakilala ang kultura ng may-akda sa mga hindi nakakaalam. Ibinabahagi ng may-akda ang mga kaugalian, paniniwala at tradisyon minana at ipasa sa mga sunod na salinlahi. Ipinakikita rin dito na bawat lipi ay natatangi.




Teoryang Feminismo-Markismo

v Ang layunin ng panitikan ay ilantad ang iba’t ibang paraan ng kababaihan sa pagtugon sa suliraning kanyang kinakaharap. Isang halimbawa nito ay ang pagkilala sa prostitusyon bilang tuwirang tugon sa suliraning dinaranas sa halip na ito’y kasamaan at suliranin ng lipunan.




Teoryang Dekonstraksyon

v Ang layunin ng panitikan ay ipakita ang iba’t ibang aspekto na bumubuo sa tao at mundo. Pinaniniwalaan kasi ng ilang mga pilosopo at manunulat na walang iisang pananaw ang nag-udyok sa may-akda na sumulat kundi ang pinaghalu-halong pananaw na ang nais iparating ay ang kabuuan ng pagtao at mundo.

46 comments:

Anonymous said...

maganda na lng ...

Anonymous said...

tnx.

Anonymous said...

tnx .. nagamit ko po to .. saking project .. saLamat :D

Anonymous said...

tnx po aa . .
nagagamit ung mga nilalagay niu ditu para sa mga nangangailangan ng sagot sa mga proyekto . !

Anonymous said...

tnx po ngmit kco ito sa aking assignment
ahahhaha ..... nakiccomment lng ..

Anonymous said...

Un may copy n rin ako saLamat aa.,

Anonymous said...

kulang pa po 30 hinihinge ng sir nmen na teorya

Anonymous said...

maraming salamat! alam nyo ba kung ano pa ang ibang teorya, 21 kasi ang hinihingi.. saka, bakit ang tugtog nyo japanese na, love song pa? anong konek nito sa Pilipinas kayganda?

Anonymous said...

wala naman yong teoryang kolismo at teoryang espesyal na paglalang e

verdejo said...

tnx po ..

Anonymous said...

-- Tamah Eang Mga Teorya Nio !

Anonymous said...

salamat po d2...natapos ko ang aking assigment..^^

Anonymous said...

. tnx dito .. nagamit ccu talaqa sa ass. ccu

Anonymous said...

Kulang po sya eh.

Anonymous said...

tnx din dto . kht ppanu nka tulung din nmn .. :)

Anonymous said...

ANO BA? WLA BNG KASAYSAYAN NG MGA TEORYA? WLANG KWENTANG SOURCE!

Anonymous said...

pakipost naman po ng kasaysayan ng bawat teorya... maraming salamat po! :)

Anonymous said...

tnx

Anonymous said...

nasan po ang teoryang siko-analitiko at teoryang makabayan?kulang ata..

Anonymous said...

Teoryang Klasiko at Teoryang Hermenyutiks..Nasaan?

Anonymous said...

Maraming salamat po.Gagamitin ko po to sa pagtuturo.

Anonymous said...

Ang tatanga ng mga ngcomment!!

mga walang utak!!

mark on February 20, 2012 at 3:57 AM said...

maraming salamat mula sa isang estudyante sa USC cebu. :)

Anonymous said...

ang pangit ng background music.

Anonymous said...

oo nga palitan mo naman ng makabayang kanta.

pero ok na rin relaxing e.

Anonymous said...

salamat dito, it helped me a lot!god bless :">

Anonymous said...

tnx a lot

Anonymous said...

wala bang mas maiksi ang paliwanag

Anonymous said...

Thanks for putting this reference couz this is my homework arigato!!:-)

Anonymous said...

Thanks for putting this reference couz this is my homework arigato!!:-)

Anonymous said...

thank you for more information !!!

Anonymous said...

Thank you! It helped me in my Filipino assignment.

Anonymous said...

tnx rin! mron nqung sgot sa assignment nmin:)

Anonymous said...

kulang 50 ung pinapahanap samen
help nmn plz

Anonymous said...

haha ako 1 lng xDDDDDDDD

ian on June 8, 2012 at 12:11 AM said...
This comment has been removed by the author.
Anonymous said...

thnx s info

Anonymous said...

thank you so much!

Anonymous said...

salamat sa info. at nasagutan ko ang ass. k... tnx and God bless...

Anonymous said...

salamat!!

Anonymous said...

Thank you!! :)

Anonymous said...

Thanks! :) mas complete compared sa iba!

Anonymous said...

syempre d nasama

Anonymous said...

such a big help :) thnx !

Pol Cuayzon on July 2, 2013 at 1:19 AM said...

bat kulang ..walang siko analitiko

Pol Cuayzon on July 2, 2013 at 1:21 AM said...

bat kulang ..walang siko analitiko

Post a Comment

Followers


 

Filipino Corner. Copyright 2014 All Rights Reserved